Nhiệt liệt chào mừng
GV giảng dạy: Nguyễn Thị Kim Trinh – Đơn vị: Trường THCS Ba Vinh
Quý thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh vÒ dù tiÕt häc
M«n Ng÷ v¨n, líp 7C
Tr. THCS TT Ba T¬
Kú thi GVDG bËc thcs
Năm học: 2009-2010
KIỂM TRA BÀI CŨ
?
? Trình bày nội dung chính bài thơ “Tiếng gà trưa” của nữ sĩ Xuân Quỳnh ?
=>Nội dung chính của bài thơ “Tiếng gà trưa”:
- Tiếng gà trưa gợi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu.
-Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc tình yêu quê hương đất nước.
Thứ sáu, ngày 04 tháng 12 nam 2009
NG? VAN 7
Bài 14 - Tiết 57
Văn bản:
MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
- Thạch Lam (1910 – 1942), là một nhà văn nổi tiếng về truyện ngắn và cũng thành công trong tuỳ bút.

- Thành viên của nhóm Tự Lực văn đoàn trước Cách mạng tháng Tám 1945.
2. Tác phẩm:
Văn bản “Một thứ quà của lúa non: Cốm” được trích từ tập “Hà Nội băm sáu phố phường” (1943)

TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
* Đọc văn bản:
* Phương thức biểu đạt:
* Bố cục: 3 phần
1. Đọc – chú thích:
2. Thể loại:
tuỳ bút
3. Bố cục:
ba phần
* Thể loại:Tuỳ bút
(SGK)
* Các chú thích:
biểu cảm
- Phần 1: Từ “Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ” đến “chiếc thuyền rồng”: Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm.
- Phần 2: Từ “Cốm là thức quà riêng biệt” đến “nhũn nhặn” : Cảm nghĩ về giá trị cốm.
- Phần 3: (Còn lại) : Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm.
? Dựa vào chú thích
sách giáo khoa , em
hiểu gỡ về thể loại
tuỳ bút ?
+ Tuỳ bút là một thể van đậm chất
tr? tỡnh đồng thời cũng có các
yếu tố nghị luận , suy tư, triết lí .
+ Van tuỳ bút giàu tính biểu cảm
gần với thơ.
+ Tuỳ bút không có cốt truyện , mạch
cảm xúc có thể vận động khá tự do
linh hoạt .
Văn b¶n cã thÓ chia thµnh mÊy phÇn ? Nªu néi dung chÝnh cña mçi phÇn ?
A . Miêu tả
B. Thuyết minh
C. Biểu cảm
D. Bỡnh luận
E. Cả bốn phương thức biểu đạt trên
O
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm:
Cốm có nguồn cội từ đâu?
- Cội nguồn: Lúa non đồng quê
- Cốm được làm từ lúa non đồng quê.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê.
? Điều đó được gợi tả bằng những câu văn nào?
- Các bạn có ngửi thấy ... lúa non không?
Trong cái vỏ xanh kia ... ngàn hoa cỏ.
- Dưới ánh nắng ... trong sạch của trời.
+ Hạt thóc lúa nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi.
+ Mùi thơm mát của hương lúa non.
+ Bông lúa càng ngày càng cong xuống.
+ Giọt sữa trắng thơm.
+ Hương vị ngàn hoa cỏ nằm trong bông lúa.
Miêu tả, liên tưởng
? Trong những lời văn trên, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?
: thể hiện sự tinh tế trong cảm thụ về nguồn gốc cốm của tác giả.

TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh tế của tác giả.
* Nơi nổi tiếng của cốm:
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
? Nơi nào trên đất nước ta nổi tiếng về nghề cốm?
- Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm.
? Qua chi tiết nào, cho ta biết Làng Vòng là nơi nổi tiếng của cốm?
- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon nhất.
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh tế của tác giả.
* Nơi nổi tiếng của cốm:
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
? Chi tiết nào miêu tả hình ảnh cô hàng cốm?
- “Cô hàng cốm xinh xinh,... cái đòn gánh hai đầu cong vút lên như chiêc thuyền rồng”.
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh tế của tác giả.
* Nơi nổi tiếng của cốm:
- Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm
- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon nhất.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
? Qua hình ảnh cô hàng cốm đã nói lên ý nghĩa gì?
- Cốm gắn liền với vẻ đẹp của người làm ra cốm là cô gái Làng Vòng.
- Cái cách cốm đến với mọi người thật duyên dáng.
- Vẻ đẹp của người tôn lên vẻ đẹp của cốm.
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh tế của tác giả.
* Nơi nổi tiếng của cốm:
- Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm
- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon nhất.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
? Qua chi tiết “Đến mùa cốm các người của Hà Nội 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng cốm” có ý nghĩa gì?
- Cốm thành nhu cầu thưởng thức của người Hà Nội.
- Cốm Vòng đã gia nhập vào văn hoá ẩm thực của Thủ đô.
? Từ những lời văn trên, cảm xúc nào của tác giả được bộc lộ?
->Yêu quý, trân trọng cội nguồn trong sạch, giàu sắc thái văn hoá dân tộc của cốm
.
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh tế của tác giả.
* Nơi nổi tiếng của cốm:
- Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm
- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon nhất.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
b. Cảm nghĩ về giá trị của cốm:

4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc của cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh tế của tác giả.
* Nơi nổi tiếng của cốm:
- Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm
- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon nhất.
->Yêu quý, trân trọng cội nguồn trong sạch, giàu sắc thái văn hoá dân tộc của cốm
Cốm là thức dâng của thiên nhiên, sản phẩm văn hoá gắn liền với phong tục sêu tết của dân tộc Việt Nam.
Tác giả đã bàn đến nh?ng giá trị nào của cốm ?
Gía trị vật chất bỡnh dị nhưng độc đáo và thiêng liêng.
B. Gía trị van hoá tinh thần cao đẹp trong việc
dùng hồng, cốm để làm quà sêu tết.
C. Cả hai ý trên.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
b. Cảm nghĩ về giá trị của cốm:



4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
* Cội nguồn của cốm: Cốm được làm từ lúa non đồng quê…(d/c)-> thể hiện sự tinh tế của tác giả.
* Nơi nổi tiếng của cốm:
- Làng Vòng là nơi nổi tiếng nghề cốm
- Cốm Làng Vòng dẻo, thơm và ngon nhất.
->Yêu quý, trân trọng cội nguồn trong sạch, giàu sắc thái văn hoá dân tộc của cốm
Cốm là thức dâng của thiên nhiên, sản phẩm văn hoá gắn liền với phong tục sêu tết của dân tộc Việt Nam.

Tác giả đã nhận xét như thế
nào về tục lệ dùng hồng,
cốm làm đồ sêu tết
của nhân dân ta?
- Tác giả cho rằng lấy cốm làm quà sêu tết có ý nghĩa nhất.
Bởi cốm là thức dâng của đất trời,mang trong nó hương vị
vừa thanh nhã, vừa đậm đà của đồng quê nội cỏ, nó rất
thích hợp với việc nghi của một xứ sở nông nghiệp
lúa nước như nước ta.
Thứ lễ vật ấy lại sánh cùng với tơ hồng- hoà hợp, tốt đôi - biểu
trưng cho sự gắn bó hài hoà trong tình duyên đôi lứa.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
b. Cảm nghĩ về giá trị của cốm:
? Tác giả đã cảm nhận những giá trị ấy trên những phương diện nào?
- Màu sắc ( So sánh: màu đỏ thắm của hồng – màu ngọc lựu già; Màu xanh tươi của cốm – màu ngọc thạch)
- Hương vị: Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau.
? Qua đó, tác giả đã phê phán đều gì?
- Phê phán, chê cười và đáng tiếc cho những tục lệ đẹp, hay như thế đã và đang ngày một mất dần, thay bằng những thức bóng bảy hào nháng, thô kệch bắt chước người ngoài.
? Qua đó, tác giả muốn truyền tới bạn đọc tình cảm và thái độ nào trong ứng xử với thức quà dân tộc là cốm?
=>Trân trọng và giữ gìn cốm như một vẻ đẹp văn hoá dân tộc.
Cốm là thức dâng của thiên nhiên, sản phẩm văn hoá gắn liền với phong tục sêu tết của dân tộc Việt Nam.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
c. Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm:
- Ăn cốm và mua cốm
? Vì sao khi ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả, ngẫm nghĩ?
- “Ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả, ngẫm nghĩ” Cảm nhận được các thứ hương vị đồng quê kết tinh ở cốm.
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
*Cội nguồn của cốm:
*Nơi nổi tiếng của cốm:
b. Cảm nghĩ về giá trị của cốm:
Phần cuối văn bản, tác giả bàn
về sự thưởng thức cốm trên những
phương diện nào?
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
c. Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm:
- “Ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả, ngẫm nghĩ” Cảm nhận được các thứ hương vị đồng quê kết tinh ở cốm.
(Thạch Lam)

? Tác giả đã đưa ra lời đề nghị với người mua cốm như thế nào?
- “Hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve”.
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
c. Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm:
- “Ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả, ngẫm nghĩ” Cảm nhận được các thứ hương vị đồng quê kết tinh ở cốm.
(Thạch Lam)
- “Hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve”.
? Bằng những lí lẽ nào tác giả thuyết phục người mua cốm “Hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve” ?
- Cốm là lộc của trời.
- Cốm là cái khéo léo của người.
- Cốm là sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa.
-> Cốm là sản vật quý của dân tộc, cần được nâng niu và giữ gìn.
Những lí lẽ đó, cho ta thấy tác giả có thái độ như thế nào đối với thứ quà của lúa non?
TIẾT 57
Văn bản: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
III. Tổng kết:
? Đặc sắc về nghệ thuật của bài tuỳ bút này là gì?
1. Nghệ thuật:
Lời văn nhẹ nhàng, tinh tế, cảm xúc sâu sắc; kết hợp nhiều phương thức biểu đạt sinh động, hấp dẫn.
2. Nội dung:
- “Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc,giản dị mà thanh khiết của đồng quê nội cỏ”.
- Tác giả phát hiện những nét đẹp văn hoá dân tộc trong thứ sản vật giản dị mà đặc sắc ấy.
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:
1. Đọc – chú thích: (SGK)
2. Thể loại: tuỳ bút
3. Bố cục: ba phần
4. Phân tích văn bản:
a. Cảm nghĩ về nguồn gốc cốm:
*Cội nguồn của cốm:
*Nơi nổi tiếng của cốm:
b. Cảm nghĩ về giá trị của cốm:
c. Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm:
* Ghi nhớ: SGK trang 163
IV. Luyện tập:
Hãy khái quát nội dung chính của văn bản “Một thứ quà của lúa non: Cốm” ?
1.Bài tập 1: Chọn học thuộc một đoạn văn trong bài khoảng 5-6 dòng.
2. Bài tập 2: Sưu tầm và chép lại một số câu thơ, ca dao có nói đến cốm.
Đêm giăng chày đập vang thôn bản
Phấn cốm bay bay phủ lá ngàn...
(Thôi Hữu)
Giã gạo thì ốm, giã cốm thì khoẻ.
(Tục ngữ)
-...” Mỗi năm cứ thấy gió mùa thu nổi sóng trên đồng lúa miền Bắc là nhiều người lại nhắc đến cốm Vòng- cái món quà thổ ngơi thơm lành của ruộng lúa nếp ngoại thành thủ đô...” (Nguyễn Tuân, Cốm)
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
- Chọn học thuộc lòng một đoạn văn từ 5 đến 6 câu
- Nắm lại nội dung và nghệ thuật của bài
- Sưu tầm và chép lại một số câu thơ, ca dao có nói về cốm
- Soạn bài “Chơi chữ”
KẾT THÚC BÀI HỌC
Xin chân thành cám ơn quý thầy cô giáo và các em học sinh !