L?P 8B
BẬC THCS NĂM 2009
PHÒNG GD&ĐT BA TƠ-HỘI THI GVDG
G v : HUỲNH THỊ TỐ OANH
Do rượu đã ức chế sự dẫn truyền qua cúc xináp giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não khiến sự phối hợp các hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể bị ảnh hưởng.
Hãy vận dụng kiến thức đã học ở bài 46, giải thích
vì sao người say rượu đi lại mất thăng bằng, chân
nam đá chân chiêu?
?
Tiểu não có chức năng gì?
Điều hoà, phối hợp các cử động phức tạp và
giữ thăng bằng cơ thể.
?
Bài 47: ĐẠI NÃO
I/ CẤU TẠO CỦA ĐẠI NÃO:
I. CẤU TẠO CỦA ĐẠI NÃO :
Hãy quan sát não bộ bổ dọc, so sánh kích thước của đại não so với trụ não, tiểu não, não trung gian ?
Não
trung
gian
Trụ
não
+ L?n hon
+ Đại não người rất phát triển, che lấp não trung gian và não giữa.
+ Não người nặng trung bình 1350g, ch?a kho?ng 100 t? noron, 900 t? t? b�o d?m v� n�ng d?. Ri�ng dại não chiếm 85% khối lượng não bộ, v? n�o chi?m 75% s? noron c?a tồn b? h? th?n kinh.
Thùy trán
Khe não
Thùy đỉnh
Thùy chẩm
Khúc cuộn não
Rãnh liên bán cầu
Thùy chẩm
Thùy thái dương
Thùy trán
Rãnh đỉnh
Rãnh thái dương
Thùy đỉnh
Hình: Não bộ nhìn từ trên
Hình: Bán cầu não trái
Em có nhận xét gì về bề mặt đại não người ?
+ Bề mặt đại não được phủ 1 lớp chất xám tạo thành vỏ não. Vỏ não dày 2-3mm gồm 6 lớp cấu tạo chủ yếu bởi các tế bào hình tháp chiếm 40% khối lượng não bộ.
+ Có nhiều khe rãnh tạo ra các hồi hay các khúc cuộn não.
+ Rãnh liên bán cầu chia đại não thành bán cầu não trái và bán cầu não phải.
Các khe rãnh có ý nghĩa gì trong cấu tạo vỏ não ?
+ Làm tăng diện tích bề mặt vỏ não (2300 - 2500 cm2).
?
?
Qua các thông tin phân tích ở các hình 47.1-2-3
Hãy điền vào chỗ trống trong các câu dưới đây để hoàn chỉnh thông tin về cấu tạo ngoài và trong của đại não.
� Đại não của người rất phát triển, che lấp cả não trung gian và não giữa. Bề mặt của đại não được phủ bởi 1 lớp ch?t x�m làm thành vỏ não. Bề mặt d?i não có nhiều nếp gấp, đó là các và làm tăng diện tích bề mặt vỏ não l�n t?i 2300 -2500cm2. Hon 2/3 b? m?t c?a n�o n?m trong c�c khe v� r�nh. V? n�o ch? d�y 2-3mm, g?m 6 l?p ch? y?u l� c�c t? b�o hình th�p.
khe
rãnh
Thùy trán
Thùy chẩm
Khúc cuộn não
Rãnh liên bán cầu
Hình: Não bộ nhìn từ trên
Khe não
Thùy đỉnh
� Các rãnh chia mỗi nửa đại não thành các các thùy. Rãnh đỉnh ngăn cách th�y và th�y . Rãnh Thái dương ngăn cách và với . Trong các thùy, các khe tạo thành các hồi hay kh�c cu?n n�o .
� Dưới vỏ não là trong đó chứa các nh�n n?n. Chất trắng làm thành các du?ng th?n kinh n?i v? n�o v?i c�c ph?n du?i c?a n�o và v?i tu? s?ng. H?u h?t c�c d�y th?n kinh n�y d?u b?t ch�o.
trán
đỉnh
thùy trán
thùy thái dương
thùy đỉnh
chất trắng
Thùy chẩm
Thùy thái dương
Thùy trán
Rãnh đỉnh
Rãnh thái dương
Thùy đỉnh
Đại não là phần phát triển nhất ở người gồm chất xám ở ngoài và chất trắng ở trong.
+ Chất xám: tạo thành vỏ não là trung khu của các phản xạ có điều kiện.
+ Chất trắng: chứa nhân nền và dây thần kinh nối vỏ não với các phần dưới của não và tủy sống. Hầu hết các dây thần kinh đều bắt chéo.
?
Bài 47: ĐẠI NÃO
II/ SỰ PHÂN VÙNG CHỨC NĂNG
CỦA ĐẠI NÃO:
Thùy trán
Rãnh thái dương
Thùy thái dương
Rãnh đỉnh
Thùy đỉnh
Thùy chẩm
(1)
(2)
(5)
(6)
(4)
(3)
(7)
Hình: Các vùng chức năng của vỏ não
Vùng cảm giác
Vùng thị giác
Vùng vận động
Vùng hiểu tiếng nói
Vùng hiểu chữ viết
Vùng vận động ngôn ngữ
Vùng thính giác
Quan sát 2 hình sau , so sánh để tìm điểm tiến hoá của đại não của người so với thú ?
- Nhờ các khe, rãnh chia vỏ não thành các vùng chức năng riêng: vùng cảm giác, vùng vận động, vùng vị giác, vùng thị giác, vùng thính giác, vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu tiếng nói và chữ viết.
- Vỏ não là trung khu các PXCĐK, tư duy tr?u tượng, hoạt động có ý thức về trí nhớ, trí thông minh.
?
Quan sát bảng số liệu và nhận xét?
Bài 47: ĐẠI NÃO
Những vùng chức năng nào chỉ có ở não người?
a) Vùng cảm giác, vùng vận động
b) Vùng vận động, vùng cảm giác, vùng vận động ngôn ngữ
c) Vùng hiểu tiếng nói, vùng hiểu chữ viết, vùng vận động ngôn ngữ
d) Vùng cảm giác, vùng vận động, vùng hiểu tiếng nói
Sự tiến hóa của não người so với động vật thuộc lớp Thú được thể hiện:
a) Vỏ não có nhiều khe và rãnh (làm tăng diện tích bề mặt).
b) Tỉ lệ giữa khối lượng não với khối lượng cơ thể ở người lớn hơn ở động vật thuộc lớp Thú.
c) Ở người có các vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu tiếng nói và chữ viết.
d) Cả a, b và c.
ĐÚNG RỒI!
HOAN HÔ
1
2
SAI RỒI!
TIẾC QUÁ
1
2
SAI RỒI!
TIẾC QUÁ
1
2
ĐÚNG RỒI!
HOAN HÔ
1
2
Bài 47: ĐẠI NÃO
Những vùng chức năng nào chỉ có ở não người?
a) Vùng cảm giác, vùng vận động
b) Vùng vận động, vùng cảm giác, vùng vận động ngôn ngữ
c) Vùng hiểu tiếng nói, vùng hiểu chữ viết, vùng vận động ngôn ngữ
d) Vùng cảm giác, vùng vận động, vùng hiểu tiếng nói
Sự tiến hóa của não người so với động vật thuộc lớp Thú được thể hiện:
a) Vỏ não có nhiều khe và rãnh (làm tăng diện tích bề mặt).
b) Tỉ lệ giữa khối lượng não với khối lượng cơ thể ở người lớn hơn ở động vật thuộc lớp Thú.
c) Ở người có các vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu tiếng nói và chữ viết.
d) Cả a, b và c.
Hình 47.2
� Mỗi bán cầu đại não gồm những rãnh chính nào ?
+ Rãnh đỉnh và rãnh thái dương
� Rãnh đỉnh ngăn cách giữa những thùy nào ?
+ Thùy trán và thùy đỉnh
� Rãnh Thái dương ngăn cách giữa những thùy nào ?
+ Thùy trán - Thùy đỉnh - Thùy thái dương
� Mỗi bán cầu não gồm những thùy nào ?
+ Thùy trán - Thùy đỉnh - Thùy thái dương - Thùy chẩm
Hình 47.3
� Dưới vỏ não (chất xám) là thành phần nào của đại não
+ Dưới vỏ não là chất trắng
� Thành phần nào nằm trong chất trắng
+ Nhân nền (Nhân dưới vỏ)
� Chất trắng có chức năng gì ?
+ Chất trắng làm thành các đường thần kinh nối các vùng của vỏ não và 2 nửa đại não với nhau.
+ Các đường dẫn truyền xuống nối vỏ não với các phần dưới của não và với tủy sống.
+ Hầu hết các đường này đều bắt chéo ở hành tủy hoặc ở tủy sống.